Ceviz Ağacı Bakımı Nasıl Yapılır?

4 Ocak 2018 Yazar: Hakan Kutluay

Beslenmemizde önemli bir yeri olan ceviz, yağ ve vitaminler açısından oldukça zengindir. Ülkemizde ceviz yetiştiriciliği son yıllarda yaygınlaşmıştır. Ceviz ağacından iyi verim alabilmek için takip edilmesi gereken bazı önemli ipuçları bulunmaktadır.

Ceviz ağacının bakımı zahmetli değildir. Toprak ve iklim konusunda seçici olmadığını söyleyebiliriz. Ceviz ağacının en büyük yaşam ihtiyaçlarından biri ise sudur.Ceviz ağacının bakım aşamalarını 5 ana başlıkta toparlayabiliriz. Bunlar; sulama, gübreleme, toprak işleme, budama ve hastalıklarla baş etme olarak sıralanabilir.

Ceviz Ağacında Sulama

Ceviz ağaçları, kazık köklü ve geniş dalları – yaprakları olan bir ağaç türü olduğu için bol suya ihtiyacı vardır. Ağacın kapladığı alan kadar sulanması gerekir, diyebiliriz. Toprak yüzeyinde her kapladığı metre kare başına 1000 ya da 1500 litre kadar suya(yağışlarla beraber toplam miktar) gereksinimi vardır. Yıl içerisinde bu miktar ülkemizde yağışlarla karşılanabilmektedir. Kalan kısım sıcak mevsimlerde tamamlanabilir. Yine de ceviz ağacının en çok sulamaya ihtiyaç duyduğu mevsimlerde, ülkemizin genelinde yağış miktarının yetersiz olabildiği görülebilir.Bu durumda sulama ekstradan yapılmalıdır. Toprağının geçirgenliği yüksek olan ceviz ağaçlarının dikim çukurları da derinlerdeyse, bu sulama en azından 4-5 sene kadar düzenli yapılmalıdır. Ceviz ağacının dikim çukurunun ne seviyede olduğu yetiştirme sürecini oldukça etkiler. Özellikle yaz mevsiminde yapılan sulama, ceviz ağacının genel sağlık kalitesini birebir etkiler. İlkbaharda ise; ağacın gelişmesi ve meyvelerinin büyümesi açısından su ihtiyacının doğru şekilde karşılanması önemlidir. Bahar ve yaz aylarında susuz kalan ceviz ağacı, gelişmeyi yavaşlatır ve böylece meyvelerinin oluşumu olumsuz etkilenir. Sonbahara gelindiğinde ceviz ağacını sulamaya yavaş yavaş ara vermek gerekir. Özellikle erken donların yaşanma ihtimali varsa, sulama yapmak ağacın zarar görmesine neden olur. Ceviz ağacı, kuruyabilir. Hasattan önce yapılan son sulama, eğer çok fazla yağış yoksa hasat işlemi bitiminde yeniden ve son defa tekrarlanmalıdır. Hasat sonrası çok sulama yapılırsa da zararlıdır. Ağaç uykuya geçebilir.

Ceviz ağacı suyu sever ancak; taban suyu yüksek olan araziler bu ağaca uygun değildir.

Ceviz Ağacının Su İhtiyacı Olduğu Durumlar

  • Ağacın gelişim dönemini kapsayan bahar ve yaz aylarında 
  • Gübreleme yapılırken 
  • Cevizin meyvesi misket büyüklüğüne geldiğinde 
  • Meyvenin içi olgunlaşırken 
  • Hasat zamanından 2 hafta önce 
  • Budamaların bitiminde 

Eğer bölgede geç donlar yaşanıyorsa, ceviz ağacı henüz uyanmadan sulama yapılması, ağacı geç uyandırır. Bu da fayda sağlar.

Sulama Yöntemleri

Dikimden sonraki senede salma sulama denilen sulama türünden uzak durulmalıdır. Salma sulama ağacın ihtiyacı olan toprak içeriğini (mineraller ve gübreler) yok edebilmektedir. Salma sulamanın bir diğer dezavantajı da kök diplerinde çok su biriktirdiği için çürümeye sebep olabilmesidir.

Ceviz ağacında hem fidan hem de olgunluk döneminde damlama sulama yönteminin yapılmasını tavsiye ediyoruz. Damlama sulama yönteminin çalışma prensibi, ağacın nemsizlikten hasar görmeden bir seferde daha az miktar su kullanarak basınçlı boru ve damlatıcılar eşliğinde bitki köklerine iletmesi üzerinedir. Böylece sulama suyundan en faydalı şekilde yararlanılmış olur. Suyun ulaştığı alan gölgededir ve böylece buharlaşma olması engellenir. Bu da sudan tasarruf edilmesini sağlar. Ağacın kökleri neme doyar ve bu da meyve kalitesini olumlu etkiler. Bitkinin sıra araları sulanmadığı için başka otların gelişmesi mümkün olmaz. Toprak üstünde kalan kısımlar sulanmadığı için herhangi bir hastalık durumu da yaşanmamaktadır. Damlama sulama yöntemi sayesinde gübrelerden de en iyi şekilde yararlanılır. Ve tüm bunların yanı sıra damlama sulama sisteminde, ağacı hangi miktarda sulamak istediğiniz ve bunun düzenlenmesi daha kolay uygulanabilmektedir.

Eğer ceviz ağacı meyve verdiyse…

Meyve vermeye başlamış ceviz ağaçlarının sulanma ihtiyacı ceviz fidanlarından farklıdır. İlkbahardan başlayarak hasat sonuna kadar devam eden sulama, sonbaharda ve kışta eğer yağışlar yetersizse, mutlaka devam ettirilmelidir. Bunun nedeni, meyvenin içinin kaliteli olgunluğa erişmesini sağlamaktır. Ayrıca yetersiz su güneş yanığı, iç kararması ve lekelenmeye de sebep olabilir. Ceviz ağacında çiçeklenme gerçekleştikten sonraki hafta sulamaya başlanmalıdır.

Ceviz ağacının köklerinin hepsine eşit oranda sulama yapmak da oldukça önemlidir. Bu nedenle etkili bir sulama sistemi oluşturulmalıdır.Cevizin sulama suyu kimyasal atıklardan etkilenmemiş özelliklerde olmalıdır.

Her şeyden önce kontrol…

Ceviz ağacı yetiştirmeye karar vermeden önce dikimi gerçekleştireceğiniz arazide, kesinlikle sulama problemi olmadığından emin olmanız gerekiyor. Özellikle sulama yapma konusunda mutlaka önceden hazırlıklı olmalısınız.

Ceviz Ağacında Gübreleme

Ceviz ağacı yetiştirirken gübreleme konusunda özenli davranmak gerekmektedir. Bitkiler, ihtiyaç duydukları besini büyük ölçüde topraktan kökleri sayesinde alırlar. Eğer toprakta bitkinin sağlıklı yetişmesi için gereken besinler yoksa sonradan eklenmelidir. Bu nedenle arazinin toprak analizi ve yaprak analizi mutlaka yaptırılmalıdır. Analiz için toprak alırken toprağın farklı katmanlarından örnek seçmek yerinde olur. Toprağa uygun olan gübrenin çeşidi ve ne kadar kullanılacağını laboratuvarlarda kimyasal yollarla tespit edilir ve rapor çıkarılır. Buna göre ağacın gereksinimi olan azot, çinko, demir, potasyum, fosfor, mangan, bakır gibi elementlerin gübre içeriğinde yeterli miktarda olması sağlanabilir. Hayvansal gübre kullanılacaksa, uzun süre açıkta beklemiş / yanmış küçükbaş hayvan gübresi seçimi doğru olacaktır. Büyükbaş hayvan gübresi de bazı durumlara tercih edilebilir. Ancak fayda – zarar dengesine bakıldığında, büyükbaş gübrelerinin zararı daha çok olabilir.

Yaprak dökümü vaktinde, ağaçların altına gübreyi sererek; ilkbahar geldiğinde çapalama ile toprağa karıştırmak doğru olacaktır. Eğer arazide toprak yeterince beslenmezse, bir süre sonra üretim de azalarak duracaktır. Ceviz ağacından verimli şekilde meyve alabilmenin en önemli yolu gübrelemenin doğru bir şekilde yapılmasıdır.

En sık görülen eksikler…

Ülkemizde ceviz ağaçlarının bulunduğu bahçelerde, toprağın içeriğinden en sık görülen eksiklik demir eksikliğidir. Demir eksikliği sürgünlerin ucunda yer alan yapraklardan başlayarak dipteki yapraklara doğru azalarak devam eder. Demirin eksik olmasının en önemli sebebi, toprağın kireç miktarının fazlalığı ve Ph değerinin yüksek olmasıdır. Bunlara ek olarak eğer taban suyu yüksekse, bu da demir seviyesini olumsuz etkiler.

Sık görülen diğer bir eksiklik ise çinkodur. Çinkonun eksik olduğu sürgünlerin uçlarındaki yaprakların olması gerektiğinden daha ufak olmasıyla kendini belli eder. Ayrıca boğum araları da dardır; böylece yapraklar daha sık oluşur. Bununla beraber yaprakların damar aralarında minik ve sarı renklerde lekelenmeler görülür. Bor ve magnezyum eksikliği de yaygın şekilde görülebilmektedir.

Cevizde Gübreleme Yöntemleri

  • Yüzeye Serpme 
  • Bandalama 
  • Damlama Sisteminden Gübreleme

Ceviz Ağacında Toprak İşleme

Sonbahar ve ilkbahar mevsiminde dikimin yapıldığı yerler, çok derinlere inmeden sürülmelidir. Eğer gerekliyse sürümden sonra çapalamak da faydalı olabilir. Sürme işlemi sırasında ağaçların gövdesine ya da köklerine herhangi bir zarar vermemeye dikkat edilmelidir.

Sürme işleminin yapılma amacı hem toprağın havalandırılması hem de yabancı ot kontrolünün yapılabilmesidir. İhtiyaç olursa, yaz mevsiminde de yabancı otlar temizlenmelidir.

Ceviz Ağacında Budama

Ceviz ağaçlarının çok sık budanmaya ihtiyacı yoktur. Yine de belirli aralıklarla budama yapılmasının birçok faydası vardır. Ancak budamanın mutlaka işi bilen biri tarafından yapılması gerekmektedir. Yanlış budama, ağacın taç yapısını bozmaktadır. Ağaçta kurumuş ya da birbirinin içine karışmış dallar düzeltilmelidir. Ağaç taçlarının ışıktan rahat yararlanabilmesi için budama yapmak gereklidir.

Ceviz ağacının budanması ihmal edilirse; taçlar düzensiz gelişir. Dallarda fazla verim nedeniyle kırılmalar yaşanabilir. Ayrıca budama yapılmadığında meyvelerin kalitesi düşer, erken uyanmalar sebebiyle ağacın doğal yapısı bozulmaya başlar.

Ceviz ağacının kış ve yaz budaması yapılabilir. Kış budaması dinlenme döneminde yapılan ‘verim artırma’ amaçlı bir işlemdir. Ağaçları biçimsel olarak düzenlemektedir.

Yaz budaması ise kış budamasının tamamlayıcısıdır. Güneşlenmeyi artırmak için yapılır. Yaz budamasına yeşil budama da denmektedir. Eğer ağaç çok fazla geliştiyse, yaz budaması gereklidir. Çok hızlı büyümüş olan sürgünler kesilerek, seyreltme kesimler yapılmalıdır.

Budamanın Faydaları Nelerdir?

  • Ağacın kısa sürede iyi meyve vermesini sağlar 
  • Ağaç güneş ışığından verimli şekilde faydalanır 
  • Ağacın genel formu ve dalların ne kadar gelişeceği kontrol altına alınır 
  • İlaçlama yapıldığında daha iyi sonuç verir 
  • Verimi düşen ağaçların gençleşmesi ve yeniden meyve vermesini sağlar 
  • Meyve verme kalitesi giderek artar 

Ceviz ağacını budamak için en ideal dönem, yaprak dökümünden ilkbahara kadar süren dönemdir. Ceviz ağacında yapılan budama yöntemleri şunlardır; tepe budaması, göz budaması, şekil budaması, ürün budaması ve bakım budaması.

Ceviz Ağacı Hastalıkları

Ceviz ağacında görülen en yaygın hastalık, ceviz antraknozudur. Ağacın küçük yapraklarında, meyvelerinde, saplarında ve genç sürgünlerinde görülebilen bu hastalık, küçük noktalar ya da siyah lekelenmeler şeklinde kendini belli eder. Hastalık çok yayılmış durumdaysa, ağaçta yaprak kalmaz. Sonbaharda dökülen yaprakların toplanmasıyla, hastalığın yayılması bir şekilde önlenmiş olabilir.

Hastalıkla mücadele edebilmek için bordo bulamacı ya da başka hazır prepatlarla ağacın gövdesi / dalları ilaçlanmalıdır. Bordo bulamacı, yumuşak çekirdeği olan – meyve veren ağaçlarda; kara lekeler görüldüğünde kullanılır. Bazı durumlarda ise sert çekirdekli meyve ağaçlarında bakteriyel kanser, dal yanıklığı veya yaprak delen hastalıklarında da kullanılır.

Bordo bulamacı yılın bahar aylarında ağaçlara uygulandığında ertesi yıl gerçekleşebilecek birçok hastalık için güçlü bir önleyici olarak değerlendirilmektedir.

Ceviz Üretimi Yapmayı Düşünenler…

Eğer ceviz üretimi yapmayı planlıyorsanız, verim almak sizin için en önemli konudur. İyi mahsul toplamak istiyorsanız, ağaçlarınıza özenle bakmalısınız. Kullanım alanı isteğe göre farklılık gösterebilen ceviz, günümüzde oldukça talep görmektedir. Besin konusunda oldukça güçlüdür ve içeriği çok sağlıklıdır. Kısacası cevizden iyi verim alırsanız, ticari anlamda iyi bir gelir kaynağı olabilmektedir.

Zeytin ile ilgili Ayetler ve Hadisler: Zeytin Hakkında Ayet ve Hadis

Zeytin ile ilgili Ayetler

“Sema’dan ölçüyle su indirdik. Onu, yeryüzünde iskan ettik. Muhakkak biz, onu(suyu) gidermeye de kadiriz.”

“Onunla, sizin için üzümden, hurmadan bahçeler inşa ettik. Orada, birçok ürünler vardır ve ondan yersiniz.”

“(Sizin için) Tûr-i Sina’da yetişen bir ağaç yarattık ki, O ağaç hem yağ (zeytinyağı) ve hem de ekmeğinize katık edecekleri verir.”

[Mü’minun Suresi (23)/18-20]

***

“O (Allah) ki, Gök’ten su indirdi. Onunla, her şeyin bitkisini bitirdik ve ondan bir yeşillik çıkardık. Biz ondan kümelenmiş taneler; hurma ağacının tomurcuğundan sarkmış salkımlar, birbirine benzeyen-benzemeyen üzümler, zeytinler ve nardan bahçeler çıkarıyoruz. O olgunlaşıp ürünlerini verdiği zaman, ona bakın! Muhakkak bunda, iman eden bir kavim için ayetler(deliller) vardır.”

[En’am Suresi (6)/99]

***

“O (Allah) ki yükseltilmiş(asmalı) ve yükseltilmemiş(asmasız) bahçeler; hurmalar, ürünü(yemişi) farklı ekinler, zeytinler ve benzeyen-benzemeyen narlar inşa etti. O ürününü verdiği zaman, ürününden yiyin ve hasad günü hakkını verin. İsraf etmeyin, muhakkak O, israf edenleri sevmez.”

[ En’am Suresi (6)/141]

***

“Onunla(suyla), sizin için ekinler, zeytinler, hurmalıklar, üzümler ve ürünlerin her türlüsünden bitirir. Muhakkak bunda, tefekkür eden bir kavim için, ayetler vardır.”

[Nahl Suresi (16)/11]

Zeytin ile ilgili Ayetler ve Hadisler

“Allah, ‘Göklerin-Arz’ın (Evrenin) ‘Nuru’dur. ‘Allah’ın Nuru’nun misali, ‘Oyuk’ içinde bulunan bir ‘Lamba’ gibidir. Lamba, bir sırça içerisindedir ve sırça, sanki ‘incimsi bir yıldız’dır(nötron yıldızı gibi). O(Lamba) ki, ne doğuda, ne de batıda bulunmayan, mübarek bir zeytin ağacından yakılır. Neredeyse, ateş dokunmasa da, onun yağı, ‘ışık’ verir. (Bu), Nur üzeri Nur’dur. Allah, kimi dilerse, onu Kendi Nuru’na doğrultur. Allah, insanlar için misaller verir. Allah, her şeyin Âlimi’dir.”

[ Nur Suresi (24)/35 ]

***

Muhakkak biz, (suyu) bir boşaltmayla boşattık.

Sonra arzı parçalayıp-yumuşattık.

Orada bitirdik habbeler,

Üzümler, meyve veren ağaçlar,

Zeytinler ve hurmalar.

[ Abese Suresi (80)/25-29 ]

***

Andolsun incire ve zeytine!

Ve Sina Dağı’na,

Ve şu Emin Belde’ye.

[ Tin Suresi (95)/1-3 ]

Zeytin ile ilgili Hadisler

Ömer bin Hattâb dedi ki:
Allah’ın Elçisi(s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Zeytinyağını yiyiniz ve sürününüz. Çünkü o, mübarek(bereketli) bir ağacın ürünüdür.”

Tirmizi, Cilt 2 – Hadis No: 1851

Ömer bin Hattâb dedi ki:
Allah’ın Elçisi(s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Zeytinyağını, ekmeğe katık ediniz ve bu yağı kullanınız. Çünkü bu yağ, mübarek bir ağaçtan alınmadır.”

Sünen-i İbn-i Mace, Cilt 9 – Hadis No: 3319

Ebû Esîd dedi ki:
Allah’ın Elçisi(s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Zeytinyağını yiyiniz ve sürününüz. Çünkü o, bereketli bir ağaçtandır.”

Tirmizi, Cilt 2 – Hadis No: 1852

Muaz diyor ki:
Allah’ın Elçisi(s.a.v.): “Ümmetime meşakkat verme korkusu olmasaydı, kendilerine her namaz kılarken, zeytin ağacından misvak(kullanımını) emrederdim.”

Sahih-i Buhari, Cilt 3 – Hadis No: 484

Zeyd bin Erkam dedi ki:
“Allah’ın Elçisi(s.a.v.); Zatülcenb hastalığının tedavisi için; vers(Yemen za’feranı bitkisi), kust(topalak denilen bitki) ve zeytinyağını birbirine karıştırıp, hastanın ağzına vermeyi övmüştür.”

Sünen-i İbn-i Mace, Cilt 9 – Hadis No: 3467

Zeyd bin Erkam dedi ki:
“Allah’ın Elçisi(s.a.v.); Zatülcenb hastalığı için; zeytinyağı ve kustu bahri(topalak otu) karışımını tavsiye ederdi.”

Tirmizi, Cilt 2 – Hadis No: 2079

İbn-i Ebi Atik bize şöyle dedi:
“Size, şu Habbetü’s-Sevda’yı kullanmayı tavsiye ediyorum. Ondan, beş veya yedi tane alıp, iyice ufalayınız. Sonra onu, birkaç damla zeytinyağı içinde, hastanın burnuna bu taraftan ve şu taraftan damlatınız. Çünkü Aişe, Allah’ın Elçisi(s.a.v.)’den şu hadisi işittiğini söyler: “Şüphesiz şu Habbetü’s -Sevda(çörek otu), her hastalığa şifadır, samdan başka.”

“Ben, Sam nedir?” dedim.
“Sam, ölümdür.” dedi”

Sünen-i İbn-i Mace, Cilt 9 – Hadis No: 3449

Zeytin ile ilgili Ayetler ve Hadisler arasında mevlam affetsin atladığımız veya eksik yazdıklarımız olabilir. Eğer bir kul olarak Zeytin ile ilgili Ayetler tarafımızdan eksik veya hatalı yazılmışsa lütfen bizi uyarınız. En kısa zamanda yazımızı düzeltiriz.

Şubat Ayında Yapılan Tarım İşleri Nelerdir?

Tarım sektörü için, şubat ayında yapılan tarım işlerini gruplara ayırarak şu şekilde sıralayabiliriz:


Tarla Ziraati İşleri

1) Bazı ılık bölgelerde ilkbahar ekimleri için toprak işlemesi yapılır. Kaymak bağlamış ekili tarlalar tırmık ve kazayağı ile kırılır ve toprak kabartılır. Fazla kabarık ve kesekli tarlalar ise loglanır. Hafif ve süzek topraklar için mutlaka suni gübreler ve çiftlik gübreleri verilmelidir.

2) İklimi ılık bölgelerde çavdar, arpa, bezelye, bakla gibi çeşitlerin ekimi yapılır.

3) Ekimi yapılan sulak tarlalarda ilk can suyu verilir.

4) Ambarlarda gerekli muhafaza ve mücadele işleri devam eder. Tohumluklar ayrılarak temizlenir, ilaçlanır. Ekime hazır duruma getirilir.

Meyvecilik İşleri

a) Fidan çukurları açılır, toplu meyvelik kurulacak sahalar sürülür ağaç dipleri kabartılarak gübrelenir.

b) Mutedil bölgelerde ay ortasına kadar fidan dikimleri devam eder. Fidan sökümü ve katlaması yapılır.

c) Her türlü meyvelerde (ılık bölgelerde) budama çalışmaları başlar ve devam eder.

d) Çeşitli zararlı ve hastalıklarla kış mücadelesine devam edilir.

e) Özellikle turunçgillerin hasadı devam eder. Ambalajlanarak piyasaya arz edilir. Yaz için depolama da yapılır.


Sebzecilik İşleri

a) Seralarda turfanda sebzeler hasat edilmeye başlanır.

b) Sıcak yastıklara sebze tohumları ekilir. Bazı bölgelerde ay sonuna doğru fideler bahçeye alınabilir. Kışlık sebzelerin ılık bölgelerde hasadı devam eder.

c) İlkbaharı erken gelen bölgelerde yazlık sebze ekimi için toprak işlemesi yapılır, gübrelenir.

d) Sera ve sıcak yastıklarda sulama, çapalama ve ayıklama (seyreltme) işleri yapılır.

e) Çeşitli zararlı ve hastalıkla mücadele yapılır.

f) Seralardan elde edilen ilk turfanda sebzeler ambalajlanarak piyasaya sevk edilir.


Bağcılık İşleri

a) Bağ kurulacak yerlerde ve eski tesislerde derin belleme (Krizma) yapılır, gübrelenir.

b) Köklü ve köksüz asma çubuğu dikimi devam eder.

c) Budama yapılmaya başlanır.

d) Bağlarda kış mücadelesi yapılır. Omcalar(bağ kütüğü) bordo bulamacası ile yıkanırlar.


Hayvacılık İşleri

a) Hayvanlar ahırda olduklarından temizlik ve dezenfeksiyona önem verilir.

b) Çeşitli yemlerle hayvanlar ahır beslemesine tabi tutulur. Çeşitli bakım işleri yapılır.

c) Doğumlar başladığından gerekli tedbirler alınır. Yavrular için özel bakım ve besleme yapılır.

d) Havanın uygun olduğu günlerde hayvanlar meraya çıkarılır.

e) Hayvan hastalık ve zararlarına karşı koruyucu aşılar ve ilaçlar uygulanır.

Tavukçuluk İşleri

a) Kümeslerde temizlik işleri ve havalandırma devam eder.

b) Kuluçka mevsimi başlayacağından gerekli tedbirler alınır.

c) Kümeslerde tane ve suni yemler verilerek dengeli beslenmeleri sağlanır.

d) Çeşitli koruyucu aşılar devam eder ve ilaçlar verilir.


Arıcılık İşleri

a) İklimi uygun yerlerde yavaş yavaş arılar dışarı çıkarılırken, soğuk bölgelerde ise arılar içerde olduklarından havalandırma işleri dikkatle yapılmalıdır.

b) Soğuk bölgelerde şerbet verilmelidir.

c) Oluşabilecek hastalık ve zararlılarla mücadele edilir.

Mart Ayında Yapılan Tarım İşleri Nelerdir?

Tarım sektörü için, mart ayında yapılan tarım işlerini gruplara ayırarak şu şekilde sıralayabiliriz:


Tarla Ziraati İşleri

a) Her türlü tarla ziraatı için toprak işlemesine devam edilir. İşleme ile birlikte gübreleme yapılır. Kaymak bağlamış tarlalar tırmık ve kazayağı ile kırılır. Böylece hububatta kardeşlenme de sağlanmış olur. Güzlük ekim yapılan yerlerde ikinci azot uygulaması yapılır.

b) Yazlık hububat ekimi devam eder. Bu arada çayır-mera ve yem bitkilerinin de ekimi, iklimi uygun yerlerde tütün fidelikleri tesisi ve pamuk ekimine başlanır.

c) Sulanabilir sahalarda can suyu verilirken, tarlalardaki fazla su boşaltılır.

d) Güzlük ekilmiş hububatta mücadeleye önem verilmelidir.


Meyvecilik İşleri

a) Toplu meyvecilik kurulacak sahalar ile eski tesisler sürülür ve gübrelenir.

b) Fidan dikimine birçok bölgelerde devam edilir.

c) Meyvelerde budama ile birlikte aşılama işleri de devam eder. Ilık bölgelerde sert çekirdekli meyveler çiçek açabileceğinden donlara karşı dikkatli olunmalıdır. Yeni kurulan meyve bahçelerine can suyu verilmelidir.

d) Çeşitli zararlı ve hastalıklara karşı mücadeleye devam edilmelidir. Özellikle armut göz kurdu, püseron ve zeytin güvesine karşı önlem alınmalıdır.

e) Turunçgillerin hasadına ve ambalajlanarak piyasaya arz edilmesine devam edilir.


Sebzecilik İşleri

a) Seralarda turfanda domates, hıyar, kabak gibi sebzelerin hasadına devam edilir.

b) Sıcak ve ılık yastıklara ekilen sebzelerin birinci şaşırtması yapılır.

c) Sebze bahçesi topraklarının işlenmesine devam edilir ve gübrelenerek ekime hazır hale getirilir.

d) Domates, biber, patlıcan yavaş yavaş tavalara alınır.

e) Şaşırtılan ve tavaya alınan fidelere can suyu verilir. Şaşırtılma yapılmamışsa çapalama yapılmalıdır. Özellikle bakla ve bezelyelerde çapalama başlar.

f) Bahçede, serada, sıcak ve ılık yastıklardaki zararlı ve hastalıklarla mücadele edilir.


Bağcılık İşleri

a) Bağ kurulacak yerlerde ve eski tesislerde toprak işlemesi ve gübrelemeye devam edilir.

b) Köklü ve köksüz bağ çubuğu dikimine devam edilir.

c) Don tehlikesi olmayan yerlerde bu ay içinde bağ budamasına son verilir. Tehlikesi olan yerlerde donların geçmesi beklenmelidir. Nispeten mutedil iklimli yerlerde ve ılıman bölgelerde aşılama işlemlerine de başlanır.

d) Hastalık ve zararlılarla mücadele edilmeli, soğuk bölgelerde omcalar gözler patlamadan bordo bulamacı ile yıkanmalıdır.


Hayvancılık İşleri

a) Bazı bölgelerde hayvanlar meraya çıktıklarından ahır işleri yavaşlar. Ancak Doğu Anadolu Bölgelerinde ahır temizliği, havalandırma, dezenfeksiyon işler devam eder.

b) Meraya çıkarılmış hayvanlara da ek yemler verilir. Diğer ahırda bulunan hayvanların yemlenmesi ve bakım işleri yapılır.

c) Devam eden doğum işleri ile ilgili gerekli tedbirler alınmalıdır.

d) Bazı bölgelerde meralarda otlatma başladığından meraların ıslah çalışmaları yapılır. Özellikle nöbetleşe otlatma yapmakla meraları korunduğu gibi daha uzun süre faydalanılabilir.

e)İlkbahar mevsimi ile birlikte oluşabilecek salgın hastalıklar ile diğer zararlılara karşı koruyucu aşı ve mücadele yapılır.


Tavukçuluk İşleri

a) Kümeslerde bakım, temizlik, dezenfeksiyon işleri devam eder. Kümes pencereleri kedi, köpek, tilki, sansar gibi hayvanların ve kuşların girmelerine engel olacak şekilde kafes teli ile kaplanmalıdır.

b) Kuluçka mevsimi olması nedeniyle bu amaçla yapılan işlere önem verilir. Damızlığa uygun yumurtalar seçilerek üretim yapılır.

c) Beslenmede özellikle yeni çıkan civcivlere önem verilerek,büyümelerini sağlayan yem çeşitleri seçilir.

d) Tavuk hastalıklarına karşı koruyucu aşılar ve önleyici ilaçların uygulanmasına devam edilir. Özellikle civcivlerde bu durum özel bir önem taşımaktadır.


Arıcılık İşleri

a) Arılar bazı bölgelerde dışarıya çıkacaklarından kovan bakım işleri buna uygun olarak devam eder.Kovan çerçeveleri tamir edilir. Küflü ve kırık çerçeveler değiştirilir.

b) Arılar bal toplama faaliyetine başladıklarından bakım işleri artacağından arıcılık malzemeleri daima çalışır halde bulundurulmalıdır.

c) Kovanlarda hastalık yapmaması için ilkbahar temizliği yapılır ve gerekli ilaçlar kullanılır.

Arıcılığın Bilinmeyenleri

Her bir petek gözünün 6 yüzü vardır.

Kovan içi sıcaklığı 34 derece, nemi %40-65 arasındadır.

Bir bal arısının 4 kanadı, 6 ayağı ve 5 gözü vardır.

Bal arıları dakikada 11.400 kez kanat çırpar.

Bir bal arısı yaklaşık olarak saatte 24 km hızla uçabilir.

Ana arı her gün 2.000 adet yumurta atar ve attığı yumurtaların toplam ağırlığı kendi ağırlığı olan (178-292) 200 mg kadardır.

Bal arısında 2 bileşik göz bulunur. Bileşik gözler ana arıda 3.000, işçi arıda 4.000 ve erkek arıda 8.000’den fazla gözden oluşur.

Erkek arılarda anten 12 bölümlü iken işçi ve ana arılarda 11 bölümlüdür.

Ana arılar 16, işçi arılar 21 ve erkek arılar 24 günde ergin hale gelirler.

Ana arılar 8-10 günde cinsel olgunluğa erişirler. Çiftleşmeden 2-3 gün sonra yumurtlamaya başlarlar.

Ana arının 2 yumurtalığı bulunur. Her bir yumurtalıkta 160-180 yumurtalık kanalı bulunur.

Ana arı havada 5-20 erkek arı ile çiftleşir.

Analı ve normal bir kolonide mart ayında kuluçkadan çıkan işçi arılar 35 gün ve haziranda çıkanlar 28 gün yaşarlarken, eylül-ekim aylarında yetiştirilen işçi arılar 304 gün kadar yaşayabilmektedirler.

Erkek arılar 54 gün yaşarlar.

10.000 adet işçi arı 1 kg ağırlığındadır.

Tek katlı bir kovanda 2.5 kg arı vardır.

1.5 kilogramlık paket arı 90 dolardır.

Bir arılıktaki kolonilerin %13’ü oğul verebilir.

Bir işçi arı 100 mg (81-151) iken bir erkek arı 220 (196-225) mg’dır.

Bir petekte arkalı önlü toplam 7.000 göz vardır.

Bir petek üzerinde toplam 3.500 ergin arı bulunur.

Tabiattaki tozlaşmanın %85’i bal arıları sayesinde yapılmakta ve bu hizmeti ile arıcılık bal değerinin 15 katı fazla değer üretmektedir.

Bitkilerin nektar içeriği %3-70 (30-50) arasındadır.

Arılar 1-2 km yarıçaplı alanda tarlacılık yapmakla birlikte, 13 km kadar uzağa gidebilirler.

Dünya’da 20.000 arı türü bulunmaktadır.

Arılar 40.000.000 yıldır dünyada bulunmaktadır.

İşçi arıların boyu 14-15 mm’dir.

İşçi arılar 3 gün arı sütü, 3 gün bal+polen ile beslenirler.

Erkek arılar 14 günde cinsel olgunluğa erişirler ve 2 ay yaşarlar.

Ana arı ızgarası 4.3-4.7 mm aralıklıdır.

İşçi ve ana arıların abdomeninde 7 segment var iken erkek arılarda 6 segment vardır.

İşçi arılarda 3-6. karın halkalarında 4 çift balmumu salgı bezi vardır.

Arılarda trake sisteminde 10 çift stigma vardır.

Yumurtaların boyu 1.5 mm’dir.

5 günlük larvalar başlangıç ağırlığına göre 1500 kat ağırlık kazanır.

Petek gözleri 12 mm derinliğindedir. Petek gözleri yatay düzlemle 9-13 derece eğimlidir.

10 cm’lik petekte 20 işçi arı gözü, 16 erkek arı gözü vardır.

Kovan yeri 50 cm değiştirilirse arılar yerlerini bulmakta güçlük çekerler.

Bir koloninin günlük su ihtiyacı 200 g’dır. Su taşıyan işçi arılar günde 50-100 sefer yaparlar ve her seferde 50 mg su taşırlar.

Bir bal arısı dolu mide ile 15 dakika ve 6-7 km uçabilir.

Ülkemizde 1.5 milyon koloni göçer arıcılık yapmaktadır.

Bal arısı yumurtaları 0.12-0.22 mg ağırlığında, 1.5-1.8 mm uzunluğundadır.

Ana arı 18-22, işçi arı 12-15 ve erkek arı 15-17 mm uzunluğundadır.

Bir larva tüm gelişme süresince işçi arılar tarafından 110.000 kez ziyaret edilir.

İki petek arasında 8-10 mm boşluk olur.

Temel petek 42×22 ebadındadır.

1 kg balmumundan 13 petek yapılır.

Her 100 yumurtanın 85 adedi ergin hale gelir.

Ülkemizde kışlatma kaybı %15-20’dir.

Bir yöredeki ana nektar akımı 13-15 gündür.

Esas nektar akımı döneminde 1,5-3 kg, diğer dönemlerde 150-500 g kovan artışı sağlanır.

Ana arı öldükten 5-6 saat sonra işçi arılar tarafından anlaşılır.

Langstroth kovan ölçüleri 505x435x260, çerçeve ölçüleri 472×250 mm’dir.BAL

Bal arılarının, 1 kg bal üretebilmek için 40.000 arının 6 milyon çiçeğe konması gerekiyor.

Bir kovan arı yarım kiloluk bal için 88 km kadar uçar.

Bir işçi arı hayatı boyunca 1/12 çay kaşığı bal yapabiliyor.

Bir arının dünyanın etrafında dolaşabilmesi için 2 yemek kaşığı ya da 25 g bala ihtiyacı vardır.

Bal arıları bir peteği doldurabilmek için 100.000.000 çiçekten nektar alıyor ve 100.000 km kanat çırpıyorlar.

Oğul verilirken kolonideki arıların %30-70’i gider.

Bir koloni 1 kilo bal üretmesi ve yaşamını sürdürebilmesi için 8 kilo bal tüketmektedir. Bunu yapabilmesi için kat ettiği yol yaklaşık olarak 6 kez dünya çevresinin dönülmesine eşittir.

İşçi arılar günde 10-24 kez nektar seferi yaparlar ve her seferinde 40-50 mg nektar taşırlar.

Bal arıları 260 gram nektardan 100 gram bal yaparlar. Toplanan nektarın %35’i bala dönüşür.

Balda %18 su, %38 fruktoz, %31 glikoz, %1 sakkaroz, %7 diğer şekerler, %0.5 asitler, %0.26 ham protein, %0.17 ham kül ve %2.21 iz elementleri bulunur.

Bir kovan yılda 80 kg bal tüketir.

Bir kolonideki arıların 1/3’ü tarlacıdır.

POLEN

Bir bal arısı bir seferlik polen toplama gezisinde 50-100 çiçeği ziyaret eder.

İşçi arılar günde 5-20 kez polen seferi yaparlar ve her seferinde 10-30 mg polen taşırlar.

Bir koloniden günde 100 g polen toplanabilir.

Bir koloninin kovanına taşıdığı çiçek tozu miktarı yılda 35–40 kg civarındadır.

İşçi arılar sabah 06:00-10:00 saatleri arasında yoğun olarak polen toplarlar.

Günlük polen tüketimi çocuklar için sabah ve akşam birer çay kaşığı, erginler için birer tatlı kaşığıdır.

Bir arı gözden çıkıştan, ergin hale gelinceye kadar 145 mg polenle beslenmektedir.

Polen, %29 karbonhidrat, %21 protein, %11 su, %5 lipid, %3 nişasta, %3 kül ve %28 diğer maddeler içerir.

Bir yemek kaşığı kuru polen yaklaşık 10 g’dır.

Yaş polen 30-35 derce sıcaklığa ayarlanmış havalandırmalı bir fırında 5-6 saat tutularak yapılır.

Kurutulan polendeki su düzeyi %5 düzeyine indirilir.

ARI SÜTÜ

Arı sütü 5-15 günlük yaştaki işçi arıların baş kısmında bulunan alt çene ve boğaz bezleri tarafından salgılanan, bir üründür.

Yüksük başına arı sütü verimi 250 mg’dır.

Koloni başına 60-100’lük bir transferde elde edilen arı sütü verimi 13-27 g’dır.

İyi bir koloniden elde edilen arı sütü miktarı 5-7 kg/koloni/yıl’dır.

İnsanlar için önerilen arı sütü tüketim oranı canlı ağırlık başına 1 mg/kg’dır.

Arısütünün yapısında, %66 su, %12.34 protein, %5.46 yağ, %12.49 şeker, %0.82 mineraller, %2.84 bilinmeyen maddeler bulunmaktadır.

PROPOLİS

Propolisi 12-21 günlük işçi arılar toplarlar.

Propolisçi arılar her seferde 10 mg propolis taşırlar.o Bir sezonda çeşitli faktörlere bağlı olarak 50-250 g/koloni propolis elde edilebilir.

Propolis tuzağı plastikten olup 3 mm’lik açıklıklar bulunur.

40 derecede yumuşamakta, 80 derece sıcaklıkta kısmen erimektedir.

ARI ZEHİRİ

Arı zehiri 16-19 günlük işçi arılarda en yüksek düzeyde üretilir.

Bir arının iğne kesesinde 0.3 mg yaş zehir bulunur ve bu zehirden 0.1 mg kuru arı zehiri üretilebilir. İnsan için LD50 = 2.8 mg/kg arı zehiridir.

Her bir koloniye 5 dakika uygulama yapılır. 20 koloniden 1 g kristal halde arı zehiri elde edilir. 10-15.000 arıdan 1 g kristal halde arı zehiri elde edilir. 20.000 koloniden 1 kg kuru arı zehiri elde edilir.

En etkin arı zehiri toplama 3 gün aralıkla 15 dakikada yapılır ve 2-3 hafta sonra tekrarlanır.

BALMUMU

Balmumu 12-18 günlük yaştaki işçi arıların 4-7. karın halkalarından salgılanır.

Petekler yaklaşık 0.25 mm kalınlığındadır.

İşçi arı gözleri 5.1-5.5, erkek arı gözleri 6.2-6.9 mm, ana arı gözü 9-10 mm çapındadır.

Bir çerçeve 2-4 kg bal alabilir.

Bir petek için gereken mum miktarı 100 gramdır.

Tek bir bal mumu pulu sadece 1.1 mg ağırlığındadır. 1 kilo bal mumu için 910.000 tane pul gerekir.

1 kg mum üretimi için 8-21 kg bal harcanır.

Balmumu 64 derecede erir. Alıntıdır.